ที่จั่วหัวมาแบบนี้เพราะเดี๋ยวนี้คนจัดทริปเที่ยวเยอะมากๆๆๆ
และผมเห็นคอมเม้นขายทริปภูสอยดาว ที่ราคาค่อนข้างต่างกันพอสมควร เลยอยากชวนให้คิดกัน

ก่อนอื่นคงต้องเกริ่นก่อนว่า Price Model การจัดทริปเที่ยวป่า (หรือท่องเที่ยวอื่นๆ ) ผมคิดว่าหลักๆ มีแค่ 3 แบบ

1. จัดแบบราคาทัวร์ – มีแจ้งแผนการท่องเที่ยว ราคา ให้กับคนเที่ยวชัดเจน แต่คนเที่ยวแทบไม่รู้เลยว่าต้นทุนจริงเท่าไร กำไรเขาเท่าไร แต่ข้อดีคือค่าใช้จ่ายค่อนข้างแน่นอน
2. จัดแบบหารเฉลี่ย – แจ้งแผนการท่องเที่ยว ประเมินราคาต้นทุนโดยประมาณให้คนเที่ยวได้เห็นเลยว่าต้องจ่ายเท่าไร แต่ก็จะมีความเปลี่ยนแปลงตามสถานการณ์หน้างาน (เราเที่ยวกันเองกับเพื่อนก็ทำแบบนี้แหละ)
3. จัดแบบกึ่งหารเฉลี่ย – คล้ายแบบหารเฉลี่ย แต่ต่างกันที่ ผู้จัดจะแจ้ง ขอคิดค่าดำเนินการด้วย

ทัั้งหมดนี้ เราอาจไม่ต้องรับรู้เลยว่าเขาขายทริปแบบไหน ถ้าเราพอใจที่จะจ่าย ก็จ่าย แล้วไปสนุกกัน
(แต่ที่ผมเคยเจอโกงก็มีนะ บอกว่าเพื่อนกันหารเฉลี่ย แต่ไปกดต้นทุน ลด spec ขอแบ่งรายได้กับที่พัก ทัวร์ปลายทาง พอถึงหน้างาน บอกไม่มีนั่นไม่มีนี่ให้ อยากได้จ่ายเพิ่มเอง บ้างก็เอาเงินไปหมุนก่อน หนักสุดคือไม่ทำประกันให้ด้วย ต่างกับตอนที่ตกลงชวนกันไป)

ประเด็นที่ผมชวนดูมากกว่าราคา คือ ประสบการณ์ของผู้จัดทริป โดยเฉพาะอย่างยิ่งการท่องเที่ยวแบบผจญภัย เช่น เดินป่า ปีนเขา

ผมเห็นรีวิวจากทั้งคนรอบข้างและตามโซเชี่ยลหลายครั้ง ว่าผู้นำทริปหลายคนจัดแบบทัวร์ หรือแบบกึ่งหารเฉลี่ย แต่ไม่เคยดูแลลูกทริปเลย ตั้งแต่ระหว่างเดินทาง การทำอาหาร การเอ็นเตอเทน หรือแม้แต่การให้คำแนะนำต่างๆ อย่างเช่น ทำเลกางเต็นท์ วิธีผูกเชือก อุปกรณ์ที่ต้องเตรียม แนวทางการปฏิบัติตนในป่า แย่ที่สุดคือ ลูกทริปบาดเจ็บ หรือเจอต้นไม้พิษ สัตว์มีพิษ ยังไม่สามารถปฐมพยาบาลได้ ไม่มีชุด First Aid Kit ติดตัวไป หรือไม่ได้ทำประกันให้ลูกทริปด้วยซ้ำ

แม้ราคาอยู่ที่ความพอใจ แต่การได้รับบริการก็เช่นกัน อยู่ที่มาตรฐานของแต่ละคน แต่เราไม่สามารถรับรู้ได้เลย
เพราะถ้าหากเราไม่เคยเจอว่าทริปดีๆ มืออาชีพเขาทำกันอย่างไร
เราอาจเทียบไม่ได้เลยว่า สิ่งที่เราเจออยู่ มันระดับไหน

ยิ่งทริปต่างประเทศอย่างเนปาล เช่น เส้นทาง ABC (Annapurna Base Camp) ผมเห็นจัดกันตั้งแต่ 8,000 – 30,000 บาท ช่วงราคาต่างกันมาก และรายละเอียดที่ไกด์แจ้งมา ก็มีเหมือนกันทุกอย่าง เช่น มีบ้านพักทุกวัน อาหารสามมื้อ รถรับส่งสนามบิน รับส่งจากเมืองไปจุดเริ่มเดิน ฯลฯ

แต่ถ้าคุณจ่ายถูก บ้านพักคุณอาจได้นอนห้องไม้กระดานกั้น หรือห้องเก็บฟืน ไม่มีผ้าห่ม ห้องน้ำนอกบ้าน แต่ถ้าคุณจ่ายแพงหน่อย ก็จะได้ห้องไม้/หินอย่างดีป้องกันความหนาวได้ มีผ้านวม เผลอๆ มีห้องน้ำในตัวด้วย และฟรีเครื่องดื่มร้อน

ตอนผมไปเนปาลครั้งแรก ผมก็เทียบไม่ได้เช่นกัน แต่พอได้ไป 4-5 ครั้ง ได้คุยกับไกด์ คุยกับหลายๆคนจากหลายๆทัวร์ ก็ถึงตาสว่าง ยิ่งถ้าได้นอนพักบ้านเดียวกับพวกฝรั่งยุโรป คุณอาจได้เห็นลูกหาบทำหน้าที่เหมือนบริกร ถือถาดมีผ้าปู หยิบช้อนส้อมจานที่ลวกน้ำร้อนให้แขก และเสริฟอาหารให้พลังงานที่ข้างกล่องเป็นภาษาอังกฤษหรือฝรั่งเศส

เอาหละ ผมคงบอกไม่ได้ว่าถ้าจะเลือกผู้จัด ควรไปกับใคร ทั้งไทยและเทศ
อย่าดูเพียงแค่ คุยเก่ง เขียนเก่ง ถ่ายรูปสวย ใช้อุปกรณ์ราคาแพงล่ะ เจ็บกันมาเยอะ ฮ่าๆ

ผมแนะนำได้แค่ว่า ประสบการณ์และความรู้ของผู้จัดเป็นสิ่งสำคัญที่สุด
และของดีมักราคาไม่ถูก เพราะทุนสูง ให้ถามดีๆ ว่าทำไมแพง เมื่อเทียบกับหลายๆทัวร์ ถ้าพอใจเราก็โอเค
(เช่น บางเจ้า อาหารดีมากกก มีปลานึ่งมะนาว บานอฟฟี่ หมูกะทะให้กินบนยอดดอย)
แอบค้นดูรูปหรือรีวิวบรรยากาศทริปที่ผ่านมาของเขา จากคนที่เคยไป
ให้สอบถามลูกทริปก่อนๆของเขา ว่าได้รับบริการอย่างไร มีความลำบากไหม อาหารอร่อยไหม มีประกันไหม ฯลฯ
และอีกเรื่องที่สำคัญ กลุ่มคนที่ไปกับเขาเป็นแนวไหน เพราะลูกทัวร์มักสะท้อนคาแรกเตอร์ของคนนำทริปได้

บุญรักษา สวัสดี

สองสามวันที่ผ่านมา อาจเห็นผมแปลกๆไป
ซึ่งมันก็แปลกจริงๆนั่นแหละครับ สำหรับคนที่เพิ่งรู้จักกัน
เป็นห้วงเวลาที่ผมรู้สึกชอบอารมณ์ของตัวเองที่สุด
อาการแบบนี้พบได้เมื่อหลายปีก่อน
แต่ไม่ต้อง งง หรอกนะ ผมก็เป็นส่วนหนึ่งของธรรมชาตินี่นา

กำลังใกล้เข้าสู่ฤดูหนาวอีกครั้ง
หลายคำถามพรั่งพรูมาจากผู้คนหลากหลาย
ทริปต่อไปของผมคือที่ไหน และเมื่อไร
ถ้าถามมา ผมก็ยินดีให้คำตอบ และเชิญชวนเสมอ
บางที เราอาจจะได้ก้าวเท้าไปเจอโลกกว้างพร้อมๆกัน

ช่วงนี้มีเพื่อนหลายคนมาถามถึงสถานที่น่าเที่ยว
แต่สิ่งที่ผมตกใจคือ พวกเขามักบอกกับผมว่า จะไปคนเดียว..

ลมหนาวกำลังมา ดอกไม้ก็เริ่มผลิบาน
มันช่างเป็นฤดูที่ทุกคนเฝ้าคอย
ผมไม่อาจรู้ได้ว่าคุณจะไปในที่แห่งใด
แต่ทุกย่างก้าวที่เป็นประสบการณ์ ก็ไม่ได้ราบรื่นเสมอไป
สำหรับผู้หญิงตัวคนเดียว..

ชวาหระลาล เนห์รู นายกคนแรกของอินเดียเคยกล่าวไว้ว่า “เราอยู่ในโลกอันน่าประหลาดใจที่เต็มไปด้วยความงดงาม เสน่ห์ และการผจญภัยมากมาย, ไม่มีคำว่าสิ้นสุดสำหรับการผจญภัยที่เราสัมผัสมันได้  ถ้าเพียงเราเปิดดวงตาค้นหาความงดงามเหล่านั้น”

ใกล้หนึ่งปีพอดี (25 พค) ที่ผมได้ค้นพบอะไรบางอย่างในชีวิต ที่ไม่มีใครคาดเดาว่าผมจะทำ แม้แต่ตัวผมเอง นั่นคือการ เข้าป่า และไต่เขา หรือภาษาอังกฤษใช้คำว่า Hiking

สองสิ่งที่ผมเล่าให้คนรอบข้างฟังแล้วฉงน คือ เปลี่ยนจากเที่ยวปกติไปเข้าป่า และผมไปกับคนไม่รู้จัก ไว้ผมเขียนถึงสาเหตุในเรื่องหน้าก็แล้วกัน

…

มนุษย์เมืองแบบเรา ต่างถูกสวมหมวกให้เป็นไปตามหน้าที่ในครอบครัว หน้าที่การงาน สายตาของคนรอบข้าง เราถูกตัดสินจากความรู้และไม่รู้ของคนเหล่านั้นว่าเราเป็นเช่นไร บ้างก็เปลี่ยนตนเองไปตามหมวกที่คนอื่นหยิบยื่นใส่ บ้างก็ทนรับความผิดๆถูกๆเก็บไว้กับตนเอง  แต่ไม่ว่าจากเหตุใด ผลที่กระทบจิตใจเรายิ่งกว่า เพราะเราเองนอกจากไม่ละเลยสิ่งเหล่านั้น แต่จะแต่งเติมให้มันมากขึ้น จนปลีกความคิดตัวเองจากสังคมโดยไม่รู้ตัว

อยู่ท่ามกลางผู้คนมากมาย แต่อ้างว้างเหมือนอยู่ตัวคนเดียว ความรู้สึกแบบนี้้ถ้าได้เกิดกับใคร มันสุดแสนจะเหงาเลยครับ ยากที่จะหาคนมาเข้าใจ เพราะมันเกิดขึ้นจากตนเอง และเป็นเองตามความรู้สึกที่ไร้เหตุผล

…

การเลือกเส้นทางที่ปราศจากผู้คนมากมาย คงมีสองทาง ถ้าไม่ไปยาก ก็ต้องไปในที่ที่ไม่มีใครสนใจ แต่ถ้าเลือกไปอย่างหลัง คงเป็นที่สำหรับคนอาการหนัก ปลีกวิเวก และไม่ต้องการความสนุกหรรษาแต่อย่างใด เพื่อรอวาระสุดท้ายในชีวิต

การเข้าป่าไต่เขา ดูเป็นทางเลือกที่ดีในความคิดผม ภาพถ่ายจากผู้ชำนาญล้วนเผยให้เห็นสวรรค์บนดิน แสงอาทิตย์กับน้ำค้างบนยอดหญ้า ทะเลหมอกราวขนมปุยฝ้าย และอากาศที่ไม่ว่าฤดูกาลใด ก็ต้องห่มผ้านอน

สถานที่เหล่านี้ไม่ต้องเดินทางไกล ใครก็อยากชื่นชม จะมีเพียงแต่การเผชิญความยากลำบากต่างๆนานา ที่บั่นทอนกำลังใจของใครเหล่านั้น รวมถึงผมในการตัดสินใจเดินทางครั้งแรกด้วย

…

มาถึงวันนี้ ผมยังเป็นเพียงน้องใหม่ในการเข้าป่า 1 ปี 8 แห่งที่ผมไป ประสบการณ์ล้วนต่างกัน วันแรกที่คิดว่าความยากลำบากคือความลำบาก มันหายไป แต่ความลำบากวันนี้ กลายเป็นความท้าทาย และความมันส์ เป็นบททดสอบหนึ่งของสังขารที่กำลังเริ่มมากขึ้นในทุกๆวัน สัญญาณความคิดที่บอกกับตัวเองในทุกย่างก้าวว่าเรายังไหว เราไปต่อได้ ก้มหน้าเดินต่อไป เดี๋ยวก็ถึงปลายทาง มันคงดังก้องในความคิดทุกครั้งที่เดินทาง

สมาธิที่ได้อยู่กับร่างกายของตนเอง จิตใจของตนเอง สนใจกับเพื่อนร่วมทางเพียงไม่กี่คน ช่วยเหลือ และรับน้ำใจจากคนที่ไม่เคยรู้จักกัน

ณ ที่แห่งนั้น ช่างตรงข้ามกับความอ้างว้างที่เกิดขึ้นในเมืองใหญ่ ท่ามกลางคนเป็นล้าน เสียอีก

นี่อาจเป็นบทสรุปของการแสวงหาความสุข สบาย และสงบ ในนิยามของผมก็เป็นได้

ปล1. หากคุณอ่านถึงตอนนี้ และคุณเคยพบกับคนที่ชอบเที่ยวในถิ่นทุรกันดาร คุณจะพบว่าทุกคนมีความรู้สึกคล้ายคลึงกันนี้

ปล2. หากคุณกำลังติดสินใจที่จะเดินทาง ไม่ว่าจะไปที่แห่งใด แต่ยังกล้าๆกลัวๆ ผมอยากให้คุณไป ถ้ามีครั้งแรก ครั้งต่อๆไปก็จะง่าย และคุณจะกลับมาพร้อมกับเรื่องเล่าให้คนรอบข้างฟัง

ปล3. หากอ่านมาแล้วยังไม่มีแรงบันดาลใจ ลองดูเรื่อง The Secret Life of Walter Mitty มาดู

ปล4. ภาพประกอบเป็นภาพเท้าผมในสถานที่ต่างๆ เล็กๆอย่างตั้งแต่ร้านส้มตำไปถึงจนนครวัด ถ้าสนใจลองดู Stand on Earth

—

บ้านกรุงเทพ – 20 May 2014 01:23